Body & Workout

Extra sets leveren nauwelijks extra spier op

· 5 min leestijd

Wie langer traint, krijgt meer resultaat. Wie meer sets doet, bouwt sneller spier. Dat klinkt logisch, maar een van de grootste gerandomiseerde studies naar trainingsvolume laat een andere kant zien: voor mensen die al een tijdje trainen, maakt het aantal sets nauwelijks uit.

Wat deze studie bijzonder maakt

De meeste onderzoeken naar trainingsvolume werken met beginners. Bij mensen die net starten, zie je snel vooruitgang, te snel eigenlijk om betrouwbare conclusies te trekken over wat nu echt werkte. Luke Carlson en zijn team bij Discover Strength in Minneapolis kozen bewust anders: hun deelnemers hadden allemaal al minstens zes maanden serieuze trainingservaring.

De studie was een multi-site gerandomiseerde gecontroleerde trial met meer dan honderd deelnemers, verdeeld over een hoog-volume en een laag-volume trainingsgroep. Twaalf weken lang, lang genoeg voor meetbare spieraangroei bij mensen die al wat gewend zijn.

Aan het einde geen verschil

Na twaalf weken was de spierhypertrofie in beide groepen statistisch gelijk. Niet min of meer vergelijkbaar, er was geen statistisch significant verschil. De mensen die minder sets deden, hadden net zoveel spiermassa opgebouwd als de mensen die harder en langer trainden.

De onderzoekers schrijven dat dit een wetenschappelijke onderbouwing geeft voor het verlagen van de drempel om met krachttraining te beginnen. Maar voor mensen die al trainen, is de boodschap even relevant: je doet waarschijnlijk meer sets dan nodig zijn.

Meer sets, meer pijn, hetzelfde eindresultaat

Er zit een hardnekkige gedachte in de fitnesswereld die spierpijn en vermoeidheid verbindt met trainingsrendement. Die koppeling klopt niet. Spiergroei vereist een voldoende prikkel om aanpassing te triggeren, maar die prikkel hoef je niet tien keer te herhalen binnen dezelfde sessie.

Dit sluit aan bij eerder onderzoek van de Edith Cowan University, waar professor Kazunori Nosaka aantoonde dat excentrische bewegingen al bij vijf minuten per dag leiden tot meetbare krachttoename. Meer doen levert dan geen evenredig beter resultaat. Lees ook hoe langzaam zakken meer spier bouwt dan zwaar drukken en waarom die neer-gaande beweging zo cruciaal is.

Wat dit voor jouw schema betekent

De studie is geen vrijbrief om een setje te doen en naar huis te gaan. Een minimale prikkel is en blijft nodig. Maar het kantelpunt waarop extra sets ophouden te renderen, ligt voor veel mensen eerder dan ze denken.

Als jij nu vier à vijf sets per oefening doet, kunnen twee à drie sets nagenoeg hetzelfde opleveren. Dat scheelt tijd en verkleint het risico op overbelasting, een van de meest onderschatte oorzaken van stagnerende progressie. Met minder volume per sessie houd je ook de intensiteit per set hoger: naarmate het totale volume stijgt, daalt de kwaliteit van de laatste sets bijna onvermijdelijk.

Een superset is een manier om slimmer met je trainingstijd om te gaan. Een superset levert dezelfde spiergroei in de helft van de tijd, wat goed aansluit op wat dit volume-onderzoek laat zien.

De fitnessindustrie verkoopt graag meer

Meer sets, meer oefeningen, meer sessies per week: de fitnesswereld heeft er belang bij dat je meer doet. Langere lessen, grotere programma's, duurder lidmaatschap. Maar voor spiergroei stopt de meerwaarde van extra sets vrij snel, en de curve daalt sneller dan de meeste schema's suggereren.

Wat waarschijnlijk meer uitmaakt: progressief zwaarder gaan, voldoende eiwit eten en goed slapen. Geen van die drie heeft te maken met hoeveel rondjes je in de sportschool afwerkt.

Wil je weten welke trainingsregel er het meest toe doet? Lees ook de ene krachttraining-regel die er echt toe doet en waarom de rest amper invloed heeft.

Wat je morgen anders doet

Schrap een set per oefening en kijk of je vooruitgang stokt. Hoogstwaarschijnlijk niet. Richt de vrijgekomen aandacht op de kwaliteit van de sets die je wel doet, en op progressie van week tot week: meer gewicht, strakker techniek, betere concentratie per set. Dat is wat spiergroei stuurt, niet het totale aantal herhalingen dat je op een dag optelt.

Spieren reageren op de prikkel, niet op de hoeveelheid. Dat weet je nu ook van de grootste studie die er ooit op dit gebied is gedaan.

T
Geschreven door Twan Hermans Fitness & health redacteur

Twan is sportfysiotherapeut die zijn praktijkervaring combineert met een schrijftalent dat hij pas op zijn dertigste ontdekte toen hij uit frustratie een blog begon over slechte trainingsadviezen op social media. Hij schrijft over training, blessurepreventie en hoe je als gewone Nederlander fit kunt worden zonder elke ochtend om vijf uur op te staan of je hele sociale leven op te geven. Hij test alles zelf uit, inclusief de pijnlijke fases, en deelt de resultaten met een eerlijkheid die personal trainers op Instagram nerveus maakt. Zijn meest gelezen artikel gaat over waarom je die ene oefening die je op TikTok zag waarschijnlijk verkeerd doet, en dat stuk leverde hem zowel fans als boze reacties op. In het weekend speelt hij voetbal bij een amateurclub waar hij ook de onofficiële clubfysiotherapeut is, onbetaald maar onmisbaar.