Sta je 's ochtends fris op en ren je om zeven uur al soepel je eerste kilometer, of kom je pas na het avondeten echt op gang? Een nieuwe studie uit Lahore zegt dat dat verschil niet alleen gevoel is. Train je op het moment dat bij je eigen bioritme past, dan daalt je bloeddruk flink meer dan wanneer je op een willekeurig tijdstip sport.
Wat de onderzoekers in Lahore precies testten
Onderzoekers volgden 150 volwassenen tussen de 40 en 60 jaar met minstens één risicofactor voor hart- en vaatziekten, allemaal met een inactieve leefstijl. De deelnemers kregen twaalf weken lang vijf keer per week een begeleide training van veertig minuten, stevig wandelen of lopen op de loopband. De helft trainde op een tijdstip dat bij hun chronotype paste, de andere helft juist niet. Trainen kon tussen 8.00 en 11.00 uur of tussen 18.00 en 21.00 uur, en wie bijvoorbeeld een avondmens was maar in de ochtend moest trainen, zat in de mismatch-groep. Van de 150 deelnemers rondden 134 alle zestig sessies af. De studie, van onderzoeker Tariq en collega's, staat sinds 15 april 2026 in het vaktijdschrift Open Heart.
Chronotype is simpel gezegd je persoonlijke voorkeur voor vroeg of laat actief zijn, aangestuurd door je biologische klok. Wil je weten of jouw trainingsschema daarbij past? Lees ook ons artikel over sporten voor negen uur, waarin we al zagen dat het tijdstip van bewegen invloed heeft op je stemming.
Je chronotype bepaal je niet met een ingewikkelde test. Let een week op wanneer je in het weekend vanzelf wakker wordt, zonder wekker, en op welk moment van de dag je je het alertst voelt. Word je vóór acht uur spontaan wakker en kom je meteen op gang, dan ben je waarschijnlijk een ochtendmens. Duurt het tot na tien uur voor je echt scherp bent, dan leun je meer richting avondmens.
Het verschil tussen een goed en een slecht gekozen trainingsmoment
De cijfers zijn duidelijk. Bij de groep die op het juiste moment trainde, daalde de bovendruk met gemiddeld 10,8 mmHg. Bij de groep die op een niet-passend tijdstip trainde, was dat 5,5 mmHg, minder dan de helft. Bij deelnemers die al hoge bloeddruk hadden, was het verschil nog groter: 13,6 mmHg daling bij passende timing tegenover 7,1 mmHg bij een mismatch. Ook de slaapkwaliteit verbeterde sterker in de gematchte groep, met een stijging van 3,4 punten tegenover 1,2 punten bij de andere groep.
Beide groepen gingen er dus op vooruit. Dat is het belangrijkste signaal: ook wie op het verkeerde moment sport, profiteert. Maar wie zijn training afstemt op zijn eigen ritme, krijgt daar blijkbaar een flinke bonus bovenop.
Waarom je lichaam een trainingsmoment lijkt te onthouden
Je hersenen hebben een centrale klok, maar spieren, vetweefsel en bloedvaten hebben ook hun eigen kleinere klokjes. De onderzoekers suggereren dat training op een tijdstip dat bij je chronotype past, die kleinere klokjes beter op één lijn brengt met je hoofdklok. Dat zou verklaren waarom dezelfde hoeveelheid beweging toch een ander effect heeft, afhankelijk van wanneer je hem doet.
Dat sluit aan bij wat we al wisten over slaap en sportprestatie: je nachtrust en je sportresultaten hangen sterker samen dan je denkt. We schreven er eerder over in ons artikel over nachtrust en hardloopblessures, en ook dit stuk over sporten bij slaaptekort laat zien hoe nauw beweging en slaap verbonden zijn.
Twee wetenschappers zetten de uitkomst in perspectief
Dr. Jeffrey Kelu, postdoctoraal onderzoeker aan King's College London, noemt de studie nuttig omdat ze kijkt naar wanneer je beweegt, niet alleen naar wat je doet. Hij wijst er wel op dat de studie nog beperkt is in omvang, duur en populatie: alle deelnemers kwamen uit dezelfde regio in Pakistan. Zie de volledige reactie van het Science Media Centre voor zijn analyse en die van een tweede expert.
Die tweede expert, dr. Nina Rzechorzek, klinisch onderzoeker in hersentemperatuur en circadiane ritmes aan de University of Cambridge, is kritischer over de meetmethode. Het chronotype werd vooral via een vragenlijst vastgesteld, aangevuld met korte temperatuurmetingen, en dat is volgens haar geen harde maat voor je interne klok. Ook berusten de slaapresultaten op zelfrapportage. Haar conclusie: dit betekent niet dat je nu per direct je trainingstijd moet omgooien, maar timing kan wel meespelen bij een routine die je volhoudt. Regelmatig bewegen blijft volgens haar het belangrijkst.
Ook de British Cardiovascular Society noemt de uitkomst relevant voor preventieve cardiologie, maar benadrukt dat validatie in grotere, diversere groepen nog moet volgen voordat chronotype-timing praktijkadvies wordt.
Wat je morgen anders doet
Je hoeft niet meteen je hele schema om te gooien. Merk je dat je altijd met tegenzin naar een ochtendtraining sleept terwijl je 's avonds juist energie hebt, dan is dat een signaal om te experimenteren met een later tijdstip. Voel je je 's ochtends juist het sterkst, verplaats je avondtraining dan eens naar de vroege ochtend en kijk wat het met je herstel en slaap doet.
Het grootste effect blijft gewoon bewegen, op welk moment dan ook. Maar als je al worstelt om fit te blijven, is dit een simpele knop om aan te draaien: kies het tijdstip waarop trainen vanzelf gaat, in plaats van het moment dat op papier het beste lijkt.